درد گردن | علائم، علت و تشخیص + درمان خانگی و طب سنتی

درد گردن می‌تواند از عضله، مفصل، دیسک، عصب، فاشیا یا مسیرهای پردازش درد در مغز شروع شود و شدت آن همیشه با میزان آسیب برابر نیست. در حالت خفیف تا متوسط، فرد هنوز کار و زندگی روزانه را انجام می‌دهد، اما خشکی صبحگاهی، درد موضعی، سنگینی پشت سر، کاهش تمرکز و اختلال خواب آزاردهنده می‌شود. علت بیشتر وضعیت بد بدن، موبایل، کار تکراری، استرس، کم‌خوابی و ضعف عضلات عمقی است. در حالت شدید، درد ممکن است به شانه، بازو یا انگشتان تیر بکشد و با بی‌حسی، ضعف یا اختلال تعادل همراه شود. تشخیص با معاینه، ام‌آرآی یا نوار عصب انجام می‌شود و درمان شامل تمرین، دارو، فیزیوتراپی، تزریق یا در موارد شدید جراحی است.

درد گردن چیست؟ به چه دلیل است؟ و به کجا میزند؟

این مشکل زمانی ایجاد می‌شود که عضله، دیسک، مفصل، رباط، فاشیا، ریشه عصب یا حتی مسیرهای پردازش درد در مغز تحریک شوند. پیام درد از گیرنده‌های کوچک بافتی به نخاع و سپس مغز می‌رسد؛ اما شدت حس همیشه با شدت آسیب برابر نیست. گاهی فرد فقط خشکی صبحگاهی دارد و گاهی درد تا شانه، کتف، بازو، ساعد یا انگشتان پخش می‌شود. در جهان، گردن‌درد از علت‌های مهم روزانه محسوب می‌شود و در زنان، کارمندان، رانندگان، سالمندان و کاربران موبایل بیشتر دیده می‌شود.

علت، علائم و درمان انواع گردن درد

گردن درد از درد خفیف تا شدید طبقه بندی می شود؛ درد خفیف معمولاً با خشکی، گرفتگی، درد موضعی و کاهش کیفیت خواب یا تمرکز همراه است. این درد بیشتر از وضعیت بد، ضعف عضلات، استرس یا کار تکراری ایجاد می‌شود. درد شدید می‌تواند به دست بزند و با بی‌حسی، ضعف یا اختلال تعادل همراه شود. تشخیص با معاینه، ام‌آرآی یا نوار عصب انجام می‌شود و درمان از تمرین تا دارو، تزریق یا جراحی متفاوت است.

درد گردن خفیف تا متوسط

در این مرحله، فرد معمولاً هنوز می‌تواند کار کند، رانندگی کند، درس بخواند یا کارهای خانه را انجام دهد. ناراحتی ممکن است بعد از بیدار شدن، کار با لپ‌تاپ، استفاده زیاد از موبایل، خیاطی و رانندگی بیشتر شود. در سطح سلولی، گیرنده‌های درد عضله و فاشیا تحریک می‌شوند و پیام‌های هشدار به نخاع می‌فرستند. بی‌حرکتی طولانی و ترس از حرکت می‌تواند همین حالت ساده را مزمن کند.

علائم درد گردن خفیف

در این وضعیت، بدن بیشتر هشدار می‌دهد تا اینکه ناتوانی کامل ایجاد کند. بسیاری از افراد وقتی این علائم چند روز در آنها ادامه پیدا می‌کند، دنبال قرصی یا درمان خانگی گردن درد هستند. نشانه‌ها معمولاً موضعی، قابل تحمل و وابسته به وضعیت بدن می‌باشند:

·         خشکی صبحگاهی، احساس سنگینی پشت سر و درد مبهم اطراف شانه

·         سفتی عضلات با گرما، دوش آب گرم، حرکت ملایم یا کمی راه‌رفتن

·         صدای تق‌تق

علل درد گردن خفیف

ریشه این نوع ناراحتی اغلب در عادت‌های تکراری، ضعف عضلات نگهدارنده و فشارهای پنهان روزمره است. نکته کمتر گفته‌شده این است که فک، تنفس، اضطراب و حتی نحوه نگه‌داشتن گوشی می‌توانند عضلات اطراف مهره‌ها را فعال و خسته نگه دارند. علت‌ها بسته به محل حس‌شده متفاوت‌اند:

·         درد پشت گردن بیشتر با خم‌بودن طولانی سر و ضعف عضلات عمقی ایجاد می‌شود.

·         درد جلو گردن از کشیدگی عضلات جلویی، یا وضعیت بد خواب ایجاد می‌شود.

·         درد راست و درد چپ گردن گاهی به خوابیدن یک‌طرفه، یا کار تکراری یک‌طرفه مربوط است.

تشخیص درد گردن خفیف

برای این سطح، هدف اصلی پیدا کردن علت‌های قابل اصلاح و رد نشانه‌های خطر است. پزشک یا فیزیوتراپیست فقط به محل درد نگاه نمی‌کند؛ خواب، شغل، وضعیت نشستن، سابقه تصادف، ورزش، داروها و انتشار درد را هم می‌پرسد. در بیشتر موارد، معاینه دقیق از عکس فوری مفیدتر است:

·         بررسی دامنه حرکت

·         لمس عضلات، مفاصل کوچک، کتف و فک

·         ثبت زمان شروع، مدت درد، کارهای تشدیدکننده و پاسخ به گرما یا دارو

درمان درد گردن خفیف

گردن درد چگونه درمان میشود؟ پاسخ این است که درمان باید هم درد را آرام کند و هم علت تکرار را کم کند. فقط خوردن مسکن، بدون اصلاح بالش، میز کار، موبایل و ضعف عضلات، معمولاً نتیجه ماندگار نمی‌دهد. انتخاب دارو هم به سن، بارداری، معده، کلیه، قلب و فشار خون بستگی دارد:

·         برای درد سمت چپ یا سمت راست، اصلاح خوابیدن بد، رانندگی، کیف سنگین یا کار تکراری

·         کمپرس گرم، حرکت آرام، کشش کوتاه و تمرین سبک عضلات عمقی

·         ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و سلکوکسیب

درد گردن شدید

در این شدت درد، مشکل از یک درد ساده عبور می‌کند و می‌تواند خواب، کار، رانندگی، نوشتن، گرفتن اشیا یا نشستن را هم مختل کند. درد ممکن است به شانه، بازو یا انگشتان برسد و با بی‌حسی، گزگز یا ضعف همراه شود. از نظر فیزیولوژیک، فشار مکانیکی، التهاب شیمیایی اطراف ریشه عصب و حساس‌شدن نخاع می‌توانند پیام درد را تقویت کنند. در چنین وضعی، درمان خانگی تنها کافی نیست و باید علت عصبی، دیسکی، التهابی یا نخاعی بررسی شود.

علائم درد گردن شدید

در این شدت بدن فقط هشدار نمی‌دهد؛ ممکن است عملکرد دست، خواب و حرکت مختل شود. بیمار ممکن است از تیرکشیدن، برق‌گرفتگی، سوزش یا مورمور شکایت کند و گاهی شدت آن باعث ترس از دیسک یا فلج‌شدن شود. مهم‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:

·         تیرکشیدن از گردن به کتف، بازو، ساعد یا انگشتان

·         بی‌حسی، گزگز، مورمور، ضعف

·         درد شبانه شدید وتب

·         اختلال تعادل، سنگینی پاها یا بی‌اختیاری

علل درد گردن شدید

در موارد جدی، علت معمولاً فقط گرفتگی عضله نیست. گاهی دیسک بیرون‌زده هم با فشار فیزیکی و هم با مواد التهابی اطراف عصب را تحریک می‌کند. در سالمندان، آرتروز و تنگی کانال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پس از تصادف نیز التهاب عصبی ممکن است حتی با تصویر نسبتاً طبیعی ادامه یابد:

·         بیرون‌زدگی دیسک

·         تنگی سوراخ خروج عصب

·         آرتروز گردن

·         ضربه ورزشی

تشخیص درد گردن شدید

همه دردهای شدید نیاز به جراحی ندارند، اما بعضی از آن‌ها نباید عقب بیفتند. باید شدت، مسیر انتشار، ضعف، بی‌حسی، سابقه ضربه، تب، سرطان، پوکی استخوان و مصرف کورتون بررسی شود. ابزارهای تشخیصی عبارتند از:

·         معاینه عصبی

·         ام‌آرآی MRI

·         نوار عصب و عضله

·         بررسی پوکی استخوان

درمان درد گردن شدید

هدف درمان فقط کم‌کردن درد نیست؛ باید خواب، قدرت دست، توان کار، حرکت و کیفیت زندگی بهتر شود. در سال‌های اخیر، درمان از استراحت طولانی به سمت فعال‌سازی کنترل‌شده، تمرین اختصاصی و روش‌های کم‌تهاجمی حرکت کرده است:

·         فیزیوتراپی تخصصی

·         مصرف دارو گاباپنتین، پرگابالین یا دولوکستین

·         تزریق کورتون کنار ریشه عصب

·         جراحی

درد گردن در بارداری

در دوره بارداری، تغییر مرکز ثقل بدن، بزرگ‌شدن شکم، خواب دشوار، شل‌تر شدن رباط‌ها و اضطراب می‌تواند فشار عضلات شانه و مهره‌های گردنی را بیشتر کند. گاهی درد از پشت سر به شانه می‌رسد و مادر را هنگام خواب، شیردهی فرزند قبلی، کار خانه یا نشستن طولانی اذیت می‌کند. نکته مهم این است که انتخاب دارو محدودتر است؛ بنابراین درمان باید بیشتر بر گرمای ملایم، اصلاح وضعیت، تمرین سبک و بررسی علائم هشدار تکیه کند.

درد گردن در سالمندان

در سنین بالا، کاهش آب دیسک‌ها، آرتروز مفاصل کوچک، تنگی کانال، پوکی استخوان و ضعف عضلات نگهدارنده می‌تواند گردن را خشک‌تر و آسیب‌پذیرتر کند. گاهی بیمار فقط از محدود شدن چرخش سر شکایت دارد، اما همین موضوع رانندگی، نماز، خواب، راه‌رفتن ایمن و کارهای ساده خانه را دشوار می‌کند. در سالمندان، درد شبانه، زمین‌خوردن، بی‌حسی دست، اختلال تعادل یا مصرف چند دارو اهمیت بیشتری پیدا می کند.

 درمان خانگی درد گردن

روش‌های خانگی درمان گردن درد زمانی مناسب‌اند که درد خفیف تا متوسط باشد و علامت خطر مانند ضعف، بی‌حسی، تب، کاهش وزن یا درد شدید وجود نداشته باشد. بسیاری از بیماران جوشانده برای گردن درد را ترجیح می‌دهند، اما راه اصلی معمولاً آرام‌سازی عضله و اصلاح رفتار روزانه است. عموم درمان های خانگی عبارتند از:

·         کمپرس گرم یا دوش آب گرم

·         اصلاح بالش

·         بالا آوردن موبایل تا سطح چشم

·         مصرف جوشانده زردچوبه و دارچین

درمان طب سنتی درد گردن

این روش‌ در بعضی افراد برای کاهش تنش، بهتر شدن خواب و آرام‌سازی بدن مفیدند، اما نباید جایگزین تشخیص پزشکی شوند. درد ممکن است از عضله، مفصل، دیسک، عصب یا میگرن بیاید؛ پس روش سنتی باید با شدت و علت احتمالی هماهنگ باشد:

دکتر مهسا تاجیکدکتر مهسا تاجیک

4/3(203)

---

تهران، خیابان دماوند خیابان افشاری ایستگاه dsadsadsadsa

دریافت نوبت

دکتر مهسا تاجیکدکتر مهسا تاجیک

4/3(203)

---

تهران، خیابان دماوند خیابان افشاری ایستگاه dsadsadsadsa

دریافت نوبت

·         ماساژ ملایم با روغن‌های موضعی

·         دمنوش‌های آرام‌بخش

·         طب سوزنی

تمرینات ورزشی برای درد گردن

ورزش صحیح و انجام تمرینات درست، برخلاف تصور قدیمی، معمولاً از استراحت مطلق بهتر است؛ چون عضلات عمقی را فعال می‌کند و مغز را از حالت هشدار خارج می‌سازد. تمرین باید آرام، بدون فشار ناگهانی و متناسب با سن، بارداری، سالمندی و شدت علائم انجام شود. تمرینات ورزشی برای گردن درد عبارتند از:

·         جمع کردن آرام چانه به عقب، مانند ساختن غبغب ملایم

·         چرخش آرام سر در محدوده بدون درد

·         کشش ملایم عضله ذوزنقه‌ای و بالا برنده کتف

 بهترین قرص برای درد گردن

انتخاب دارو به علت، شدت، سن، بارداری، بیماری معده، کلیه، قلب و مصرف داروهای دیگر بستگی دارد. هیچ قرصی برای همه نباید استفاده شود؛ درد عضلانی، التهابی و عصبی درمان یکسان ندارند. دارو و ویتامین‌های گردن درد عبارتند از:

·         استامینوفن یا پاراستامول

·         ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و سلکوکسیب

·         ویتامین ب ۱ یا تیامین،

·         ترکیب‌های ب کمپلکس مانند نوروبیون

·         چسب گردن درد دیکلوفناک، لیدوکائین یا کپسایسین

 آمپول درد گردن

تزریق برای زمانی مطرح می‌شود که درد شدید، اسپاسم زیاد، التهاب عصبی یا ناتوانی واضح وجود دارد و درمان خوراکی کافی نیست. این روش باید زیر نظر پزشک انجام شود؛ چون نوع دارو، محل تزریق و وضعیت معده، کلیه، قلب، قند خون و فشار خون بیمار اهمیت دارد:

·         آمپول‌ دیکلوفناک یا کتورولاک

·         آمپول‌ کورتون‌ مانند دگزامتازون یا متیل‌پردنیزولون

·         تزریق کنار ریشه عصب یا اپیدورال

جدول مقایسه درد گردن با انواع دیگر درد

برای اینکه بیمار سریع‌تر بفهمد درد او از گردن، شانه، قلب، فک یا سردرد می‌آید، باید محل انتشار، محرک درد و علائم همراه بررسی شود. بسیاری از افراد درد شانه، پشت سر، قفسه سینه یا دست را با گردن‌درد اشتباه می‌گیرند. جدول زیر کمک می‌کند تفاوت‌ها ساده‌تر دیده شو:

پیشگیری از درد گردن

پیشگیری یعنی کاهش فشارهای تکراری پیش از آنکه عضله، مفصل، دیسک و عصب وارد چرخه درد شوند. بدن برای ماندن طولانی در یک وضعیت ساخته نشده است؛ حتی بهترین صندلی هم اگر ساعت‌ها بدون حرکت استفاده شود، می‌تواند گیرنده‌های درد را حساس کند. خواب، استرس، وضعیت موبایل، قدرت عضلات کتف، تنفس و فاصله‌های حرکتی همگی در برگشت یا کاهش درد نقش دارند. این توصیه‌ها برای کارمند، دانش‌آموز، راننده، سالمند، مادر خانه‌دار و کاربر موبایل کاربرد دارند:

·         هر سی تا چهل دقیقه از حالت ثابت خارج شوید و چند حرکت آرام شانه، کتف و گردن انجام دهید.

·         موبایل و مانیتور را هم‌سطح چشم قرار دهید تا سر ساعت‌ها به جلو خم نماند.

·         بالش باید گردن را در امتداد بدن نگه دارد؛ بالش خیلی بلند یا خیلی نرم درد را بیشتر می‌کند.

·         تمرین منظم عضلات عمقی گردن، تقویت کتف، خواب کافی و کنترل استرس از برگشت درد جلوگیری می‌کند.

نتیجه گیری

گردن درد یکی از مشکلات شایع عضلانی، عصبی و مفصلی است که می‌تواند از گرفتگی ساده تا فشار روی عصب متفاوت باشد. اگر درد خفیف است، اصلاح عادت‌ها، کمپرس گرم، حرکت آرام و تمرین عضلات عمقی بهترین شروع درمان است. اما درد تیرکشنده، بی‌حسی، ضعف، اختلال تعادل یا درد شبانه نیاز به بررسی پزشک دارد تا درمان درست و به‌موقع انتخاب شود.