سردرد تنشی یکی از شایع ترین انواع سردرد است که معمولاً به شکل درد یا فشار خفیف تا متوسط در دو طرف سر احساس می شود و فرد ممکن است آن را شبیه وجود یک نوار سفت دور پیشانی یا سر توصیف کند. این سردرد اغلب با استرس، خستگی، اختلال خواب و تنش عضلات سر و گردن ارتباط دارد و برخلاف میگرن معمولاً با فعالیت عادی تشدید نمی شود یا با تهوع شدید همراه نیست.
گاهی فرد بعد از یک روز پراسترس، ساعت ها کار با کامپیوتر یا خواب ناکافی متوجه فشاری مبهم در پیشانی، شقیقه ها یا پشت سر می شود. این الگو می تواند با سردرد تنشی سازگار باشد؛ بااین حال هر سردردی که پس از استرس یا خستگی ایجاد می شود الزاماً از این نوع نیست و برای تشخیص درست باید ویژگی های درد، تعداد حملات و علائم همراه در نظر گرفته شوند.
سردرد تنشی در بعضی افراد فقط گاهی اتفاق می افتد، اما در گروهی دیگر می تواند بارها در ماه تکرار شود یا حتی حالت مزمن پیدا کند. شناخت تفاوت آن با میگرن، پیدا کردن محرک های شخصی و انتخاب روش مناسب برای کنترل درد می تواند تاثیر زیادی بر کیفیت زندگی داشته باشد.
سردرد تنشی چگونه ایجاد می شود؟
علت دقیق سردرد تنشی هنوز کاملاً مشخص نیست. شواهد نشان میدهند حساسیت مسیرهای پردازش درد و حساسیت عضلات اطراف سر و گردن، به ویژه در انواع مکرر و مزمن، میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.. برخلاف تصور قدیمی، علت این سردرد فقط انقباض عضلات نیست؛ به ویژه در نوع مزمن، افزایش حساسیت مسیرهای عصبی پردازش کننده درد نیز می تواند در ایجاد و تداوم علائم نقش داشته باشد.
عضلات گردن، شانه، پوست سر و اطراف فک در بسیاری از افراد هنگام فشار روانی یا حفظ طولانی یک وضعیت نامناسب سفت می شوند. حساسیت این نواحی می تواند پیام های درد بیشتری به دستگاه عصبی بفرستد. اگر این وضعیت بارها تکرار شود، ممکن است فرد نسبت به محرک هایی که در حالت عادی دردناک نیستند حساس تر شود.
به همین دلیل، درد این نوع سردرد معمولاً ماهیتی فشاری و غیر ضربان دار دارد. برخی افراد فشار را بیشتر در پیشانی و شقیقه ها احساس می کنند و بعضی دیگر از درد پشت سر و بالای گردن شکایت دارند. محل درد نیز ممکن است در حملات مختلف کمی تغییر کند.
سردرد تنشی چه تفاوتی با میگرن دارد؟
تفاوت اصلی سردرد تنشی و میگرن در نوع درد و علائم همراه است؛ سردرد تنشی معمولاً دو طرفه، فشاری، خفیف تا متوسط و غیرضربان دار است، در حالی که میگرن بیشتر می تواند ضربان دار، متوسط تا شدید و همراه با تهوع یا حساسیت هم زمان به نور و صدا باشد. فعالیت معمول روزانه نیز غالباً میگرن را بدتر می کند، اما معمولاً سردرد تنشی را تشدید نمی کند.
جدول زیر تفاوت های رایج این دو نوع سردرد را نشان می دهد؛ البته علائم همه افراد دقیقاً یکسان نیست و وجود یک ویژگی به تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
گاهی مرز بین این دو سردرد برای فرد واضح نیست. برای مثال، یک فرد مبتلا به میگرن ممکن است بعضی حملات خفیف و بدون تهوع داشته باشد. به همین دلیل، در سردردهای مکرر بهتر است الگوی حملات در یک دفترچه ثبت شود تا پزشک بتواند تشخیص دقیق تری انجام دهد.
علائم سردرد تنشی چیست؟
علائم سردرد تنشی معمولاً شامل درد فشاری یا احساس سفتی در دو طرف سر با شدت خفیف تا متوسط است و فعالیت هایی مانند راه رفتن یا بالا رفتن از پله معمولاً آن را بدتر نمی کنند. درد ممکن است پیشانی، شقیقه ها، پشت سر و گردن را درگیر کند و در برخی افراد حساسیت عضلات اطراف سر و گردن نیز وجود داشته باشد.
شایع ترین علائم را می توان به شکل زیر خلاصه کرد:
احساس فشار، سنگینی یا حلقه ای سفت در اطراف سر
درد خفیف تا متوسط و معمولاً غیر ضربان دار
درد در دو طرف سر، پیشانی، شقیقه ها یا پشت سر
حساسیت یا گرفتگی عضلات گردن، شانه ها و پوست سر
شروع تدریجی درد و ادامه آن از حدود ۳۰ دقیقه تا چند روز
عدم تشدید قابل توجه درد با فعالیت عادی روزمره
معمولاً نبود تهوع یا استفراغ
امکان حساسیت به نور یا صدا، اما معمولاً نه هر دو به شکل برجسته
شدت این علائم از فردی به فرد دیگر متفاوت است. برخی افراد فقط فشار خفیفی احساس می کنند و می توانند فعالیت روزانه خود را ادامه دهند، اما حملات طولانی یا مکرر ممکن است تمرکز، عملکرد شغلی، مطالعه و خواب را مختل کنند.
علت سردرد تنشی چیست؟
علت سردرد تنشی معمولاً یک عامل واحد نیست؛ ترکیبی از حساسیت سیستم عصبی به درد، استرس روانی، خستگی، خواب نامناسب و تنش عضلات سر و گردن می تواند در ایجاد حمله نقش داشته باشد. در برخی افراد یک محرک مشخص وجود دارد، در حالی که در بعضی دیگر چند عامل طی یک روز یا چند روز روی هم جمع می شوند.
به همین دلیل پیدا کردن «علت دقیق» همیشه آسان نیست. ممکن است یک فرد پس از روزی پرتنش دچار سردرد شود، اما فرد دیگری بیشتر پس از کم خوابی یا ساعات طولانی کار پشت میز درد را تجربه کند.
و ثبت زمان شروع سردرد، مدت آن، کیفیت خواب، میزان مصرف کافئین، وعده های غذایی و سطح استرس می تواند الگوی شخصی فرد را آشکار کند.
کم خوابی و خستگی چه نقشی در ایجاد سردرد تنشی دارند؟
کم خوابی و خستگی می توانند آستانه تحمل درد را کاهش دهند و بدن را در برابر محرک هایی مانند استرس و تنش عضلانی حساس تر کنند؛ به همین دلیل خواب ناکافی یا نامنظم یکی از محرک های رایج گزارش شده در افراد دارای سردردهای مکرر است.
وقتی فرد برای چند شب خواب کافی ندارد، علاوه بر خستگی جسمی، تمرکز و کنترل استرس نیز دشوارتر می شود. در چنین شرایطی ممکن است عضلات گردن و شانه مدت بیشتری منقبض باقی بمانند و درد سر آسان تر ایجاد شود.
تنظیم ساعت خواب و بیداری معمولاً از خواب بسیار طولانی در یک روز و کم خوابی شدید در روز دیگر مفیدتر است. اگر بی خوابی مزمن، خروپف شدید یا خواب آلودگی قابل توجه روزانه وجود دارد، بررسی علت اختلال خواب نیز اهمیت دارد.
وضعیت نامناسب بدن و گرفتگی عضلات چگونه باعث سردرد می شوند؟
وضعیت نامناسب بدن می تواند با وارد کردن فشار مداوم به عضلات گردن، شانه ها و قسمت بالایی پشت، احساس گرفتگی و درد را افزایش دهد و در افراد مستعد به شروع یا تشدید سردرد کمک کند. جلو آوردن طولانی سر هنگام کار پشت میز یکی از الگوهای شایع در این زمینه است.
وقتی مانیتور خیلی پایین قرار دارد یا فرد ساعت ها بدون تغییر وضعیت کار می کند، عضلات گردن مجبور می شوند وزن سر را در موقعیتی نامناسب تحمل کنند. ادامه این وضعیت می تواند حساسیت عضلانی اطراف سر و گردن را افزایش دهد.
اصلاح ارتفاع صندلی و صفحه نمایش، تکیه دادن مناسب کمر و تغییر وضعیت در طول روز اهمیت دارد. Mayo Clinic نیز اصلاح وضعیت بدن را یکی از راهکارهای کمک کننده برای کاهش فشار عضلانی در افراد مبتلا به سردرد تنشی معرفی می کند.
استفاده طولانی از کامپیوتر و تلفن همراه چه تاثیری دارد؟
استفاده طولانی از کامپیوتر و تلفن همراه می تواند به طور غیرمستقیم احتمال سردرد را افزایش دهد، زیرا فرد مدت زیادی در یک وضعیت ثابت می ماند، سر را به جلو خم می کند و عضلات گردن و شانه تحت فشار قرار می گیرند. خستگی چشم، کاهش پلک زدن و وقفه نداشتن در کار نیز می توانند احساس ناراحتی را بیشتر کنند.
خود صفحه نمایش الزاماً علت مستقیم سردرد تنشی نیست. مسئله مهم تر، نحوه استفاده از دستگاه و مدت ماندن در یک وضعیت است.
قرار دادن مانیتور در ارتفاع مناسب، نزدیک نگه داشتن تلفن به سطح دید و ایجاد وقفه های کوتاه در طول کار می تواند فشار تجمعی را کاهش دهد. افرادی که هم زمان تاری دید یا خستگی چشم مداوم دارند نیز بهتر است وضعیت بینایی خود را بررسی کنند.
محرکهای سردرد تنشی کداماند؟
عواملی که باعث افزایش استرس جسمی یا روانی و کاهش توان بدن برای کنترل درد می شوند، می توانند احتمال تکرار سردرد تنشی را بالا ببرند. فشار کاری مداوم، خواب ناکافی، کم آبی، وعده های غذایی نامنظم، مصرف نامنظم کافئین، وضعیت نامناسب بدن و ساعت های طولانی کار بدون استراحت از عوامل قابل توجه هستند.
وجود این عوامل به معنی ابتلای قطعی نیست. نقش محرک ها در افراد مختلف تفاوت دارد؛ به همین علت مشاهده الگوی شخصی اهمیت بیشتری از حذف تصادفی تمام خوراکی ها یا فعالیت ها دارد.
اگر سردردها مرتب تکرار می شوند، ثبت محرک های احتمالی در کنار زمان و شدت حمله می تواند مشخص کند کدام تغییر سبک زندگی بیشترین اثر را دارد.
استرس روزمره چه تاثیری بر سردرد تنشی دارد؟
استرس روزمره یکی از مهم ترین محرک های شناخته شده برای حملات سردرد تنشی است و می تواند هم از طریق افزایش انقباض عضلات و هم از طریق تغییر حساسیت به درد، احتمال ایجاد سردرد را بیشتر کند. فشار کاری، مشکلات مالی، امتحان، تعارض خانوادگی و مسئولیت های طولانی از نمونه های رایج هستند.
نکته مهم این است که گاهی سردرد دقیقاً در اوج استرس ظاهر نمی شود. بعضی افراد پس از پایان یک دوره پراسترس و زمانی که بدن وارد مرحله استراحت می شود درد را تجربه می کنند.
مدیریت استرس به معنی حذف تمام مشکلات زندگی نیست. برنامه ریزی واقع بینانه، وقفه های کوتاه، ورزش، تنفس آرام و توجه به خواب می تواند بار فیزیولوژیک استرس را کاهش دهد.
کم آبی بدن و حذف وعده های غذایی چه نقشی دارند؟
کم آبی و فاصله طولانی میان وعده های غذایی می توانند در برخی افراد سردرد را تحریک یا سردرد موجود را تشدید کنند، به ویژه زمانی که هم زمان خستگی، گرما، ورزش یا مصرف زیاد کافئین وجود دارد. با این حال این عوامل اختصاصی سردرد تنشی نیستند و در انواع دیگر سردرد نیز دیده می شوند.
نوشیدن مایعات متناسب با نیاز بدن و داشتن وعده های منظم می تواند به جلوگیری از نوسان های شدید انرژی و تشنگی کمک کند.
اگر سردردها معمولاً پس از حذف صبحانه یا ساعت های طولانی بدون غذا ظاهر می شوند، ثبت این الگو ارزش دارد. با این حال نباید هر سردرد ناشی از گرسنگی یا تشنگی را بدون بررسی ویژگی های آن سردرد تنشی دانست.
کافئین چه ارتباطی با سردرد تنشی دارد؟
کافئین رابطه ای دوطرفه با سردرد دارد؛ مقدار محدود آن در بعضی داروهای ترکیبی می تواند اثر تسکین دهنده داشته باشد، اما مصرف زیاد یا قطع ناگهانی کافئین در فردی که روزانه مقدار زیادی مصرف می کند ممکن است باعث سردرد یا تشدید آن شود.
مقدار و زمان مصرف اهمیت زیادی دارد. نوشیدن چند فنجان قهوه در ساعات پایانی روز می تواند خواب را مختل کند و از این مسیر نیز احتمال سردرد را افزایش دهد.
افرادی که روزانه کافئین زیادی دریافت می کنند بهتر است در صورت تصمیم به کاهش مصرف، آن را تدریجی انجام دهند. همچنین استفاده مکرر از مسکن های ترکیبی حاوی کافئین باید با احتیاط باشد، زیرا مصرف بیش از حد داروهای تسکین دهنده می تواند خود زمینه سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو را ایجاد کند.
انواع سردرد تنشی کدامند؟
سردرد تنشی بر اساس تعداد روزهای درگیری عمدتاً به انواع اپیزودیک و مزمن تقسیم می شود و نوع اپیزودیک نیز می تواند کم تکرار یا پرتکرار باشد. این تقسیم بندی اهمیت بالینی دارد، زیرا فردی که چند بار در سال سردرد دارد با فردی که بیش از نیمی از روزهای ماه درد دارد به رویکرد درمانی یکسانی نیاز ندارد.
در نوع مزمن، سردرد ممکن است ساعت ها یا روزها ادامه پیدا کند و حتی در برخی افراد تقریباً مداوم شود. به همین دلیل تعداد «روزهای سردرد» یکی از اطلاعات کلیدی برای تشخیص است.
سردرد تنشی اپیزودیک چیست؟
سردرد تنشی اپیزودیک به حملاتی گفته می شود که تعداد روزهای سردرد کمتر از ۱۵ روز در ماه است و بر اساس میزان تکرار به کم تکرار و پرتکرار تقسیم می شود. طبق ICHD-3، نوع کم تکرار به طور متوسط کمتر از یک روز در ماه رخ می دهد و نوع پرتکرار بین ۱ تا ۱۴ روز در ماه تکرار می شود.
حملات می توانند از حدود نیم ساعت تا چند روز ادامه داشته باشند و معمولاً ویژگی هایی مانند درد فشاری، دو طرفه و خفیف تا متوسط دارند.
در موارد کم تکرار، شناسایی محرک و استفاده درست از درمان هنگام حمله ممکن است کافی باشد. اما زمانی که تعداد حملات رو به افزایش است، تنها کنترل هر حمله کافی نیست و باید عواملی مانند خواب، استرس و استفاده مکرر از مسکن نیز بررسی شوند.
سردرد تنشی مزمن چیست؟
سردرد تنشی مزمن زمانی مطرح می شود که سردرد به طور متوسط حداقل ۱۵ روز در ماه و برای بیش از سه ماه وجود داشته باشد. درد در این حالت می تواند ساعت ها یا روزها طول بکشد و در بعضی افراد تقریباً پیوسته شود؛ بنابراین تأثیر آن بر کار، تمرکز، خلق و کیفیت زندگی بیشتر از نوع گاه به گاه است.
مزمن شدن سردرد اهمیت ارزیابی پزشکی را بیشتر می کند، زیرا باید سردردهای دیگر، بیماری های زمینه ای و مصرف بیش از حد داروهای مسکن نیز بررسی شوند.
استفاده مکرر از داروهای تسکین دهنده بدون برنامه می تواند چرخه ای ایجاد کند که در آن فرد برای سردرد بیشتر دارو مصرف می کند و مصرف زیاد دارو خود باعث افزایش دفعات سردرد می شود. به همین دلیل درمان نوع مزمن معمولاً بر پیشگیری و اصلاح عوامل زمینه ای نیز تمرکز دارد.
سردرد تنشی چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص سردرد تنشی عمدتاً بر اساس شرح دقیق ویژگی های سردرد، تعداد حملات، مدت درد، محل و کیفیت آن و علائم همراه انجام می شود؛ هیچ آزمایش خون یا تصویربرداری خاصی وجود ندارد که به تنهایی این نوع سردرد را تایید کند. معاینه عمومی و عصبی نیز برای بررسی نشانه هایی که ممکن است علت دیگری را مطرح کنند انجام می شود.
در ارزیابی، پزشک معمولاً درباره دوطرفه یا یک طرفه بودن درد، ضربان دار یا فشاری بودن آن، شدت، تأثیر فعالیت، تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا سؤال می کند.
بر اساس معیارهای ICHD-3، الگوی معمول شامل دست کم دو ویژگی از چهار مورد است: دوطرفه بودن، ماهیت فشاری یا سفت کننده، شدت خفیف تا متوسط و تشدید نشدن با فعالیت معمول. همچنین معمولاً تهوع و استفراغ وجود ندارد.
CT یا MRI برای همه افراد مبتلا به سردرد تنشی لازم نیست. تصویربرداری زمانی مطرح می شود که شرح حال یا معاینه احتمال علت ثانویه و مهم تری را ایجاد کند. سردرد ناگهانی و بسیار شدید، تغییر واضح الگوی قبلی، علائم عصبی، تب یا کاهش هوشیاری از مواردی هستند که نیازمند بررسی پزشکی جدی ترند.
عوارض سردرد تنشی چیست؟
سردرد تنشی معمولاً یک بیماری خطرناک یا آسیب رسان به مغز نیست، اما اگر حملات مکرر یا مزمن شوند می توانند عملکرد روزانه، تمرکز، خواب، خلق و کیفیت زندگی را به شکل قابل توجهی مختل کنند. یکی از مشکلات مهم نیز مصرف مکرر مسکن است که در برخی افراد می تواند به سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو منجر شود.
مهم ترین پیامدهای احتمالی عبارت اند از:
کاهش تمرکز و بهره وری در کار یا تحصیل
اختلال در خواب و افزایش احساس خستگی
محدود شدن فعالیت های اجتماعی و روزمره در حملات مکرر
افزایش فشار روانی ناشی از انتظار برای حمله بعدی
کاهش کیفیت زندگی در نوع مزمن
خطر سردرد ناشی از مصرف بیش از حد مسکن در صورت خوددرمانی مکرر
خود درد می تواند استرس ایجاد کند و استرس نیز حملات را بیشتر کند؛ بنابراین در برخی افراد یک چرخه درد و فشار روانی شکل می گیرد.
اگر سردرد در بیشتر روزهای ماه وجود دارد، شدت آن افزایش یافته یا فرد برای ادامه فعالیت های عادی مرتب به مسکن نیاز پیدا می کند، بررسی برنامه درمانی و پیشگیرانه اهمیت پیدا می کند.
درمان سردرد تنشی چیست؟
درمان سردرد تنشی بر کنترل حمله، کاهش محرک ها و در موارد پرتکرار یا مزمن بر پیشگیری از حملات بعدی متمرکز است. مسکن های بدون نسخه ممکن است برای بعضی حملات مناسب باشند، اما انتخاب دارو به شرایط فرد بستگی دارد و استفاده بیش از حد از آنها می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. درمان های غیردارویی نیز بخش مهمی از کنترل سردرد هستند.
Mayo Clinic داروهایی مانند برخی مسکن های رایج را از گزینه های مورد استفاده برای حملات معرفی می کند؛ با این حال وجود بیماری های معده، کلیه، کبد، مشکلات انعقادی، بارداری یا مصرف داروهای دیگر می تواند بر انتخاب مسکن تاثیر بگذارد. بنابراین توصیه دارویی باید متناسب با شرایط فرد باشد.
برای سردردهای مکرر، پزشک ممکن است درمان پیشگیرانه را در نظر بگیرد. هدف درمان پیشگیرانه این نیست که فقط حمله جاری خاموش شود، بلکه دفعات یا شدت حملات آینده کاهش پیدا کند. برخی داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای از جمله گزینه هایی هستند که در درمان پیشگیرانه استفاده می شوند، اما به دلیل عوارض و تداخل ها باید با نظر پزشک مصرف شوند.
مدیریت استرس، اصلاح وضعیت بدن، خواب منظم، فعالیت بدنی و درمان مشکلات عضلانی نیز می توانند در کنار درمان پزشکی نقش داشته باشند.
درمان سردرد تنشی در خانه چگونه انجام می شود؟
درمان خانگی سردرد تنشی معمولاً بر استراحت کوتاه، کاهش استرس، آرام کردن عضلات گردن و شانه و اصلاح عواملی که حمله را تحریک کرده اند تمرکز دارد. در بسیاری از حملات خفیف، تغییر محیط، نوشیدن آب در صورت کم آبی و فاصله گرفتن از وضعیت ثابت پشت میز می تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.
کمپرس گرم روی گردن و شانه یا دوش آب گرم در برخی افراد باعث کاهش احساس سفتی عضلات می شود. بعضی افراد نیز کمپرس سرد را ترجیح می دهند. Mayo Clinic هر دو روش را بر اساس ترجیح فرد به عنوان گزینه های خانگی قابل استفاده معرفی می کند.
تنفس آرام، ریلکسیشن، ماساژ ملایم عضلات سفت و استراحت از صفحه نمایش نیز می توانند مفید باشند. اگر سردرد پس از ساعت ها کار ایجاد شده است، اصلاح وضعیت نشستن و وقفه کوتاه احتمالاً منطقی تر از ادامه کار در همان وضعیت است.
درمانهای غیردارویی سردرد تنشی کداماند؟
برای کاهش سردرد تنشی، ابتدا عوامل محرک مانند کمخوابی، نشستن طولانیمدت، وضعیت نامناسب بدن، فشار کاری و استرس شناسایی و اصلاح شوند. حرکات کششی ملایم گردن و شانه میتواند گرفتگی عضلات را کاهش دهد. ماساژ این نواحی نیز در برخی افراد باعث کاهش فشار و درد میشود. خواب منظم، وقفههای کوتاه هنگام کار با رایانه و حفظ وضعیت صحیح سر و گردن از اقدامات ساده و کاربردی هستند.
برای سردرد تنشی به چه دکتری مراجعه کنیم؟
برای سردرد تنشی معمولاً میتوانید ابتدا به پزشک متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست) مراجعه کنید. متخصص مغز و اعصاب میتواند علت سردرد را بررسی کرده و در صورت نیاز، درمان مناسب یا بررسیهای تکمیلی را پیشنهاد دهد.
اگر سردردها مکرر یا طولانیمدت هستند، شدت آنها افزایش یافته یا الگوی سردرد تغییر کرده است، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد. همچنین اگر سردرد ناگهانی و بسیار شدید باشد یا با علائمی مانند ضعف، بیحسی، اختلال تکلم یا بینایی همراه شود، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.
چگونه از سردرد تنشی پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از سردرد تنشی با شناسایی محرک های شخصی و کاهش عواملی که دفعات حمله را بالا می برند آغاز می شود؛ خواب منظم، مدیریت استرس، فعالیت بدنی، وضعیت صحیح هنگام کار و پرهیز از مصرف بیش از حد مسکن از مهم ترین اقدامات عملی هستند. در سردردهای پرتکرار یا مزمن ممکن است علاوه بر این اقدامات به درمان پیشگیرانه پزشکی نیاز باشد.
داشتن یک دفترچه سردرد یکی از کاربردی ترین اقدامات است. می توان زمان شروع، شدت و مدت درد را در کنار کیفیت خواب، استرس، فعالیت بدنی، مصرف کافئین و دارو ثبت کرد. پس از چند هفته ممکن است الگویی ظاهر شود که قبلاً قابل تشخیص نبوده است.
هنگام کار با رایانه نیز بهتر است ساعت ها در یک وضعیت ثابت باقی نمانید. صفحه نمایش باید در ارتفاع مناسب قرار داشته باشد و گردن برای دیدن صفحه مدام به جلو خم نشود. توجه به وضعیت فک نیز مهم است، زیرا بعضی افراد هنگام تمرکز یا استرس دندان های خود را روی هم فشار می دهند.
سخن پایانی
سردرد تنشی معمولاً به صورت درد فشاری، دو طرفه و خفیف تا متوسط بروز می کند و استرس، خستگی، خواب نامناسب و تنش عضلات می توانند در بروز یا تشدید آن نقش داشته باشند. شناخت الگوی درد و تفاوت آن با میگرن نخستین قدم برای انتخاب روش مناسب کنترل و پیشگیری است.
اگر حملات گاه به گاه باشند، اصلاح سبک زندگی، استراحت و کاهش محرک ها در بسیاری از افراد کمک کننده است. در مقابل، سردردی که حداقل ۱۵ روز در ماه تکرار می شود، الگوی آن تغییر کرده یا فرد را به مصرف مداوم مسکن وابسته کرده است نیاز به ارزیابی دقیق تری دارد.
